DOLAR

20,8862$% 0.38

EURO

22,5858% 0.17

STERLİN

26,2673£% -0.34

GRAM ALTIN

1.328,65%0,49

ÇEYREK ALTIN

2.210,00%-0,96

BİTCOİN

฿%

İmsak Vakti a 02:00
İstanbul AÇIK 26°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a

Günay: İktidar depremzedelerin hayatları kıymetine HDP’yi engellemeyi tercih etti

ad826x90
ad826x90

ANKARA – Maraş merkezli zelzelelerin akabinde kurduğu kriz uyum merkezlerine kayyım atanan, yardım tırlarına el konulan Halkların Demokratik Partisi (HDP) tüm engellemelere rağmen bölgedeki çalışmalarını sürdürüyor.

Deprem sonrası yaşanan büyük insani krizin sebebi olarak çok merkezileşen idare sistemini işaret eden HDP Sözcüsü Ebru Günay, lokal idarelerin güçlü olduğu bir idari ve siyasi sisteme muhtaçlık olduğunu tabir etti ve partisinin çalışmalarını anlattı.

‘GÖREVLERİNİ YERİNE GETİRMEYENLERİN YARATTIĞI YIKIM, SARSINTIDAN FAZLA OLDU’

ad826x90

HDP’nin çalışmalarının engellenmesini ve uyum merkezlerine kayyım atanmasını pahalandıran Günay, “iktidarın depremzedelerin hayatları değerine HDP’yi engellemeyi tercih ettiğini” söyledi. Zelzelenin birinci gününden bu yana bölgede olan Günay’ın sorularımıza karşılıkları şöyle:

6 Şubat’ta gerçekleşen Maraş merkezli zelzelelerin çabucak akabinde bölgede çalışmalara başladınız. Genel tabloyu nasıl tanım edersiniz, tanıklıklarınız neler?

Normale dair algılarımız, yaşama dair tanımlarımız yerle bir oldu. Misyonlarını yerine getirmeyenlerin yarattığı yıkım, zelzeleden fazla oldu. Gördüklerim, duyduklarım beni derinden sarstı. Birinci günlerden beri başta Maraş olmak üzere çabucak her yere gitmeye çalıştık. “Devlet yok” halkın ağzından çıkan anlık bir öfke değil. Binlerce köy, mahalle, mesken yazgısına terk edildi. Binlerce insan vaktinde müdahale edilmediği için hayatını yitirdi. Dinlediğimiz birtakım kıssaları tahminen yıllarca anlatamayacağız. Zira tanımı güç.

‘İLK MÜDAHALE NEREDEYSE YOKTU’

Özellikle birinci günlerde kurtarma gruplarının vaktinde gelmediği istikametinde tenkitler vardı. Sizin gözlemlediğiniz eksiklikler neler oldu?

İlk müdahalenin neredeyse olmadığı bir sarsıntı tecrübesine daima birlikte şahitlik ettik. Halbuki Türkiye faal sarsıntı çizgisinde ve geçen yüzyılda, ortalama on yılda bir büyük sarsıntı gerçekleşmiş. Görünen o ki hiçbir şey öğrenilmemiş. Ülke siyasi rejim ve idari sisteminin çok merkezileştirilerek çürümüş hale getirilen yapısı, karar alma sürecinin uzamasına ve uygulamanın gecikmesine neden oldu. Bu gecikmeye koordinasyonsuzluk, kurumsal kapasitenin yetersizliği üzere olumsuz tabloyu derinleştiren gelişmeler eklendi.

‘DOĞAL FELAKET AFAD ELİYLE DAHA BÜYÜK FELAKETE DÖNÜŞTÜ’

Bu süreçte iktidar, uğraşını arttırarak tahribatları azaltmak yerine öfkeli maskesiyle defter tutmaya, toplumsal medyayı yasaklamaya ve OHAL ilan etmeye yöneldi. Zelzelenin yaralarını saran istekli takviyelerini ve sivil, siyasi yapıların çalışmalarını engellemeye çalıştı. Yardımlar, lağvedilmesi ve tüm yetkililerinin yargılanması gereken AFAD’ın müsaadesine bağlandı. Tabiat olayıyla yaşanan felaket, AFAD eliyle daha büyük bir felakete dönüştü.

‘DAYANIŞMADAN KORKAN BİR İKTİDAR VAR’

Buna karşın çok büyük bir uğraş, emek var ortada. Gönüllüler, STK’lar ellerinden gelen her şeyi yapmaya çalışıyorlar lakin birçok yerde tek mani tekrar devlet. Dayanışmadan korkan, insanların birbiri ile temas edip yaralarını sarmasından korkan bir iktidar var. Niçin? Zira tüm sermayesi halkların, sınıfların, farklı kısımların kutuplaşması üzerine.

ad826x90

‘İKTİDAR DEPREMZEDELERİN ÖMÜRLERİ KIYMETİNE HDP’Yİ ENGELLEMEYİ TERCİH ETTİ’

HDP olarak pek çok yerde kriz uyum merkezi ve yardımların toplandığı depolar kurdunuz. Fakat partinizin depolara ve merkezlere giden yardım tırlarına el konuldu, kriz uyum merkezlerine de kayyım atandı. Bu süreç nasıl gelişti?

Deprem bölgelerinde kurduğumuz kriz uyum merkezleriyle birçok yarayı sarmaya, zelzelenin tahribatlarını en aza indirmeye çalıştık. Kent merkezlerindeki yıkımın büyüklüğünü biliyorduk. Çalışmalarımızı bu ciddiyetle sürdürdük. HDP’nin organize ettiği yardımların düzgünleştirici tesiri ve önyargıları parçalayan niteliği, devleti depremzedeler açısından bir tercihle karşı karşıya bıraktı. Ya HDP’nin yardımlarına müsaade verip sarsıntının negatif tesirlerinin azalmasını sağlayacaktılar ya da depremzedelerin berbat etkilenmesi kıymetine HDP’nin çalışmalarını engelleyerek daha evvel oluşturdukları önyargıların kırılmaması için uğraş edeceklerdi. İktidar depremzedelerin hayatları kıymetine HDP’yi engellenmeyi tercih etti.

‘İKTİDARIN BİLDİĞİ TEK ŞEY FİYAT BİÇMEK’

Bu kesif berbatlığı tüm halklar görmelidir. Bile isteye herkesin aleni halde olumsuz etkilendiği bir kıyametin içinde sıkıntısı kayyım atamak, dayanışmaya el koymak. Devletin her kurumuna yerleşmiş bu iktidar aklının insan yahut hayat ile bir ilgisi yok. İsmini net koyalım: Hayat zıddıdır. Her şeye dair bildiği tek şey fiyat biçmektir. Madende ölüyoruz fiyat biçiyor, Roboskî’de ölüyoruz fiyat biçiyor, sel-yangınlarda ölüyoruz fiyat biçiyor, sarsıntıda enkaz altında iken konutumuza ve vücutlarımıza dair fiyatı konuşuyor. ‘Neden bu türlü, nasıl önlerim’ yok. Bunlar, ömrün bedelini azaltıp eşyanın ederini yükseltenlerdi .

‘MERKEZİYETÇİLİK FELAKETLERE DAVETİYE ÇIKARMAKTIR’

6 Şubat’tan bu yana başta partiniz olmak üzere tüm muhalefet partileri idare düzeneklerinin merkezileşmesini, yetkinin tek merkezde toplanmasını eleştirdi ve sarsıntının yarattığı büyük yıkımı buna bağladı. Merkeziyetçi idare sistemi sarsıntı sürecini nasıl etkiledi?

İktidarın kar hırsına dayalı, toplum aksisi, sermaye dostu siyasetleri ve uygulamaları sarsıntının tahribat seviyesiyle direkt bağlı. Zira idare dediğimiz şey, güç biriktirme yeri değil, toplumsal muhtaçlıkları düzenlenme alanıdır. Türkiye halkları tek bir merkezden yönetilemeyecek kadar çeşitli, coğrafyası da geniş bir alanı kapsıyor. Merkeziyetçilik felaketlere davetiye çıkarmaktır. Her toplumsal ve siyasal olayda merkeziyetçiliğin kötülüklerini yaşıyoruz. Tabiat olaylarında geç kalan müdahaleler, çok güç tahkimiyle toplumun nefessiz bırakılması, toplumsal tansiyonların artırılması üzere birçok olgu, çok merkeziyetçiliğe bağlanıyor. Bu gerçek, 6 Şubat zelzeleleriyle kendisini bir defa daha hatırlattı. Binlerce insanımızın kaybına ve yaralanmasına, yıllarca kapanmayacak yaraların ve tahribatların ortaya çıkmasına neden oldu. Bir zelzele ülkesinde yaşanan tabiat olaylarında felaket yaşanırsa sebebi tabiat olayı değil, yetersiz ve yanlış tedbirler ve siyasi-idari sistemlerdir.

‘YERE GÖĞE SIĞDIRAMADIKLARI TEK ADAM REJİMİNİN BECERİKSİZLİĞİNİ GÖRDÜK’

Bu kapsamda biz, siyasi ve idari sistemin farklı formda kurgulanmasını öneren tek siyasi parti olarak, bu kahreden zelzeleyle birlikte hüzünle de olsa bir sefer daha haklı çıktık. Yere göğe sığdıramadıkları tek adam rejiminin beceriksizliğini, merkezi devlet yapılanmasının nasıl hantal bir düzenek olduğunu gördük. Hatırlayın, başkanlık rejimi için temel argüman ‘her şeyi daha hızlı’ yapmaktı. Ama süratli olan tek şey daha çok mevt oldu.

‘YEREL İDARELERİN GÜÇLÜ OLDUĞU BİR İDARİ VE SİYASİ SİSTEME MUHTAÇLIK VAR’

Nasıl bir sistem olmalı ki emsal olaylarda daha az yıkım yaşansın, kriz yönetilebilsin?

Deprem sonrası yaşanan insani krizi tek bir merkezden direktörün mümkün olmadığını gördük. Mahallî idarelerin güçlü olduğu bir idari ve siyasi sisteme gereksinim var. Yerinden idaresi temel alan, iktidarı değil ömrü, doğayı ve toplumu merkeze koyan bir sistemi inşa etmeliyiz. Merkezden özerk ve yerinden idaresi temel alan bu idare modeli hem gündelik hayatın tabiat olaylarından daha az etkilenmesini hem de olağan devirlerde toplumsal ömür ve erkler ayrımının düzgün işlemesini sağlayacaktır. Merkezle lokal ortasındaki alakaları yine düzenlemek, ömrün devletten özerkleşmesi ve toplumun kendisini örgütlediği bir nizamın var edilmesini getirecektir. Özerklik, hayatın her alanında olduğu üzere siyasal sistemlerde de toplum için var olma direnci ve kapısıdır.

‘HAYATİ BİR DENEYİM’

Merkeziyetçilik problemini yalnızca ‘siyaset’ üzerinden düşünmemek gerekiyor. Zelzelede haberleşmenin çökmesi ile gündeme gelen Bilgi Teknolojileri ve Bağlantı Kurumu’nu (BTK) düşünelim. Bu kurum tekelleşiyor. Zira BTK “altyapı tasarrufu” ismi altında uydurma münasebetle altyapının çoklu olmasını engelliyor. Sonuçları ortada. Demek ki merkeziyetçilikte ısrar, bir aklı temsil ediyor. Bakın mahalle meclisleri, yurttaş dernekleri, örgütlülükleri olan yerler en süratli reaksiyon verip harekete geçen yerler oldu. Bu çok hayati bir tecrübe.

‘YERİNDEN İDARESİ TEMEL ALAN ÖZERK MODELLERE YOĞUNLAŞILMALI’

Korkunç bir musibet olarak zelzele ve katı-despotik merkeziyetçilik, Türkiye tarihine büyük bir kara tabloyu daha yerleştirdi. Bu musibetten bir hayır çıkarmak ismine Türkiye’deki tüm toplumsal kısımların çok merkeziyetçiliği tartışmaya başlaması ve yerinden idaresi temel alan özerk modellere ağırlaşması gerekiyor.

‘OLASI MARMARA ZELZELESİ EKONOMİK ÇÖKÜŞÜ FECÎ BOYUTLARA TAŞIYACAKTIR’

Depremin Türkiye’ye maliyeti konusunda farklı hesaplamalar yapılıyor. Bu maliyetin topluma yansımaması için neler yapılması gerekiyor?

Türkiye’deki siyasi-idari mimarinin, çok merkeziyetçiliğin iktisattaki riskleri de arttırdığını görüyoruz. Bölgeler ortası yatırım eşitsizliğini örgütleyen bugüne kadarki iktidarlar, bölgeyi ve Doğu Karadeniz’i geride bıraktırdı. Marmara Bölgesi’ne ağırlaşan bir yatırım ve kalkınma projesinin üzerinde durdular. Bugün Marmara sarsıntısı konuşuluyor. Türkiye iktisadı yüzde 60 oranında Marmara’da, ekonomik can damarları burada. Marmara büyük zelzelelerin tehdidi altındayken, burada olacak felaket iktisadın çarklarını durdurur. Bunları da 5-10 senede düzeltemezsiniz. Halbuki endüstriyi Marmara yerine Anadolu’ya yaymak gerekiyordu. Ancak yapılmadı, tek noktaya ağırlaştırıldı. Umut ediyoruz ki, hiçbir vakit bu zelzele yaşanmaz ancak büyük bir zelzelenin yaşanması durumunda ekonomik çöküş müthiş boyutlara varacaktır. Yani merkezden örgütlenen, yerinden idaresi temel almayan yaklaşım, her alanda çöküşü çağırmaktadır.

‘ACİL İŞLER VE AFET KURULU KURACAĞIZ’

HDP olarak zelzelenin vakte yayılacak tesirlerini azaltmaya yönelik çalışmalarınız olacak mı?

Bu tarihi tecrübeden edinilen bilgi ile ve toplum psikolojisinin farkında olarak birinci ve acil takviyelerden sonra yeni kampanyalarla orta ve uzun vadeli dayanışmanın yollarını açmaya başladık. “Bizler Dayanışmaya” kampanyamız ve Gençlik Meclisimizin “Yaşam Zinciri” kampanyası başta olmak üzere çeşitli planları hayata geçirme ve tasarlama çalışmalarımız devam ediyor. Birinci MYK toplantımızda Acil İşler ve Afet Komisyonu’nu kurulması için hazırlıkların başlatılmasına karar verildi. Bu karar PM toplantımızda da tartışıldıktan sonra resmileşecek. Hem bu sarsıntıya ait hem de mümkün başka afet ve acil işlere dair çalışmalarımızı artık bu merkezi komite bünyesinde yürüteceğiz.

Depremin yıkıcılığının uzun müddet hissedileceğinin farkındayız. Bu sebeple farklı toplumsal bölümler ve kurumlarla ortak çalışmalar yapmaya hazırız. Halklarımızı ne tekçi rejimin ne de rejimin yandaşları ve paydaşları olan inşaat imparatorluklarına teslim edeceğiz.

Kaynak: Gazete Duvar
ad826x90
YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

Hablemitoğlu suikastı davasında orta karar: Tutukluluğa devam

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.